معرفی رشته


معرفی رشته

مقدمه

علم تغذيه علمي است که به ما مي‌آموزد هر آنچه مي‌خوريم و مي‌نوشيم، به طور مستقيم بر نحوه فعاليت جسماني و رواني ما تأثير دارد. به عبارت ديگر سوء‌تغذيه يا تغذيه نادرست مي‌تواند موجب انواع بيماري‌ها گردد. براي مثال چاقي، تصلب شرائين،‌ اختلال‌هاي روده و معده و فشار خون، ناشي از استفاده بي‌رويه غذاهاي پرکالري، نمک، چربي و کمبود مواد سلولزي است يا استفاده سرخود و بي‌رويه ويتامين‌ها در کودکان موجب دشواري‌هاي يادگيري و تحصيلي مي‌شود و از سوي ديگر سوء‌تغذيه و کمبود مصرف ويتامين‌ها نيز عامل گواتر، کم‌خوني، کوري،‌ عقب‌ماندگي ذهني و ده‌ها بيماري ديگر مي‌شود. از همين رو رشته تغذيه در عصر حاضر اهميت بسيار زيادي دارد.

اين رشته‌ به‌ رژيم‌ درماني‌، اصول‌ علم‌ تغذيه‌، ارزش‌ مواد غذايي‌ و نحوه‌ تغذيه‌ مناسب‌ براي‌ حفظ‌ سلامت‌ بدن‌ مي‌پردازد. در اين‌ ميان‌ اصول‌ علم‌ تغذيه‌ بررسي‌ مي‌کند که‌ چه‌ فرآيندي‌ روي‌ مواد غذايي‌ خورده‌ شده‌ انجام‌ مي‌گيرد تا جذب‌ يا دفع‌ شود و رژيم‌ درماني‌ نيز نوع‌ رژيم‌ غذايي‌ لازم‌ در بيماري‌هاي‌ مختلف‌ را مشخص‌ مي‌کند، چون‌ در برخي‌ از بيماري‌ها، بعضي‌ از مواد غذايي‌ بايد حذف‌ شده‌ يا بيشتر مورد استفاده‌ قرار گيرد مثل‌ بيماري‌ گواتر که‌ از کمبود يد ايجاد مي‌شود.

معرفي و کاربرد

علم تغذيه مجموعه وسيعي از اطلاعات و دانش‌ بشري است كه به ارتباط بين غذا و سلامتي موجود زنده مي‌پردازد و با عواملي مانند بيولوژي، بيوشيمي، علوم رفتاري، علوم اجتماعي و بهداشت ارتباط دارد.

به عبارت ديگر علم تغذيه يك علم چند بعدي است و به همين دليل دانشجوي اين رشته بايد اطلاعات جامع و گسترده‌اي در زمينه بيوشيمي ، بيولوژي، جامعه‌شناسي ، روانشناسي، بهداشت و شيمي مواد غذايي داشته باشد تا بتواند مهارتهاي لازم را كسب كند. مهارتهايي كه به دو بخش عمده رژيم درماني و تغذيه جامعه تقسيم مي‌شود. يعني كارشناس اين رشته هم بايد بتواند كه رژيم غذايي مناسب را براي درمان بيماري‌هاي مختلف ارائه دهد و هم توانايي شناسايي مشكلات تغذيه جامعه را داشته باشد و سپس بر اساس مشكلات موجود، برنامه‌هاي غذايي لازم را طراحي ، اجراء نظارت و ارزشيابي كند. همچنين ارتقاي ارزش غذايي مواد غذايي مانند كنسرو ، كمپوت و ... كه در صنايع غذايي ايجاد مي‌شود. بر عهده كارشناس اين رشته است»

در رشته تغذيه به رژيم درماني ،‌اصول علم تغذيه، ارزش مواد غذايي و نحوه تغذيه مناسب براي حفظ سلامت بدن پرداخته مي‌شود.

اصول علم تغذيه بررسي مي‌كند كه چه فرآيندي روي مواد غذايي خورده شده انجام مي‌گيرد تا جذب يا دفع شود و رژيم درماني نيز نوع رژيم غذايي لازم در بيماري‌هاي مختلف را مشخص مي‌كند، چون در برخي از بيماري‌ها، بعضي از مواد غذايي بايد حذف شده و يا بيشتر مورد استفاده قرار گيرد مثل بيماري گواتر كه از كمبود يد ايجاد مي‌شود.»

بدون شك تشخيص بيماري مهمترين و اصلي‌ترين مسووليت يك پزشك است اما آيا پزشك وقت و يا حتي دانش لازم را براي تعيين يك برنامه غذايي مناسب دارد؟ آيا در زمينه احتمال تداخل دارو و غذا اطلاعات لازم را در اختيار بيمار قرار مي‌دهد؟

به اعتقاد كارشناسان تغذيه ، اين وظيفه يك متخصص تغذيه است كه اطلاعات فوق را در اختيار بيمار قرار دهد. به عبارت ديگر هر پزشكي پس از تشخيص بيماري بايد بيمار را به متخصص تغذيه ارجاع دهد تا او با توجه به نوع بيماري و داروهاي تجويز شده ، رژيم غذايي لازم را تعيين كند.

خانم رحماني با اشاره به همين مساله مي‌گويد:

"يك پزشك آشنايي كاملي با غذا و نيازهاي تغذيه‌اي ندارد چون در طي تحصيل فقط 2 واحد در اين زمينه مي‌گذراند. براي همين گاهي اوقات داروهايي كه تجويز مي‌شود تداخل غذا و دارو ايجاد مي‌كند براي مثال مصرف داروي ضدبارداري، روي اسيدفوليك كه يكي از ويتامين‌هاي گروه B است، تاثير مي‌گذارد و اگر به اين مساله توجه نشود و مواد غذايي لازم در برنامه غذايي زناني كه اين دارو را مصرف مي‌كنند،‌گنجانده نشود، فرد دچار نوعي كم‌خوني مي‌گردد. "

گرايشها

در حال حاضر اين رشته در سه مقطع کارشناسي پيوسته، کارشناسي ارشد ناپيوسته و دکتري در کشور ارائه مي شود. اين رشته داراي دو گرايش عمده تغذيه باليني و تغذيه انساني است. تغذيه انساني مشتمل بر اعضاء هيات علمي متخصص مي باشند كه كارآيي لازم را جهت آموزش علمي، عملي، حرفه اي و نيز پژوهش و نشر در زمينه علوم پايه تغذيه (بيوشيمي، تغذيه، فيزيولوزي تغذيه، .....) و علوم كاربردي تغذيه (تغذيه باليني ....) در مقاطع تحصيلي مختلف دانشگاهي را دارا باشد.

کلیه حقوق مادی و معنوی متعلق به دانشگاه آزاداسلامی واحد مرند می باشد. .